(SGTT) - Dự thảo nghị quyết mới của Chính phủ đề xuất loạt ưu đãi về đất đai, lựa chọn chủ đầu tư và lợi nhuận định mức, để thúc đẩy phát triển phân khúc nhà ở thương mại, phù hợp khả năng chi trả của người dân.
- Nhà ở xã hội, vì sao chính sách nóng mà thị trường vẫn lạnh?
- Nhà ở xã hội vượt kế hoạch chung, nhưng tiến độ địa phương còn lệch nhịp
Chính phủ đang lấy ý kiến đối với dự thảo Nghị quyết thí điểm phát triển nhà ở thương mại giá phù hợp. Động thái này được triển khai sau khi Thủ tướng yêu cầu Bộ Xây dựng nghiên cứu, đề xuất chính sách đối với phân khúc nhà ở dành cho nhóm người thu nhập trung bình, trong đó có đối tượng thu nhập trên 20 triệu đồng/tháng.
Đề xuất được đưa ra trong bối cảnh giá nhà tăng nhanh hơn tốc độ cải thiện thu nhập, khiến cơ hội sở hữu nhà ở của người dân, đặc biệt là nhóm thu nhập trung bình tại đô thị, ngày càng thu hẹp.
Giá nhà tăng nhanh, vượt xa thu nhập
Theo Bộ Xây dựng, những năm gần đây, giá nhà ở, đất nền và nhiều loại hình bất động sản đều có xu hướng tăng mạnh. Trong đó, phân khúc chung cư, liền kề, biệt thự và đất ở để người dân tự xây nhà ghi nhận mức tăng cao nhất, bình quân khoảng 10-15% mỗi năm, cá biệt có giai đoạn tăng tới 30%.
Số liệu cho thấy tại Hà Nội, giá bán sơ cấp căn hộ chung cư trung bình năm 2025 đạt khoảng 100 triệu đồng/m2, tăng 40% so với năm 2024. Tại TPHCM, mức giá trung bình đạt 111 triệu đồng/m2, tăng 23% so với cùng kỳ. Ở các địa phương khác, giá căn hộ cũng tăng 10-15%, dù mức độ thấp hơn hai đô thị lớn.
Mức tăng giá nhà ở, đất ở cao hơn nhiều so với đà tăng thu nhập bình quân, khiến khả năng tiếp cận nhà ở của người dân thêm khó khăn, Bộ Xây dựng đánh giá.
Bên cạnh đó, cơ cấu nguồn cung cũng lệch về phân khúc cao cấp và trung cấp, trong khi thiếu nhà ở phù hợp khả năng chi trả của đa số người dân, gồm công nhân, người thu nhập thấp và trung bình.
Chính sách nhà ở xã hội đã được hoàn thiện và đạt một số kết quả, nhưng nguồn cung còn hạn chế và phụ thuộc lớn vào hỗ trợ của Nhà nước.
Đáng chú ý, phân khúc này chủ yếu đáp ứng nhu cầu của người thu nhập thấp, chưa bao quát được nhóm thu nhập trung bình, những người cũng đang gặp nhiều khó khăn về nhà ở.
Thí điểm cơ chế riêng cho nhà ở thương mại giá phù hợp
Trước thực trạng trên, dự thảo đặt mục tiêu xây dựng hệ thống chính sách đồng bộ về đất đai, đầu tư, quy hoạch, tín dụng, thuế và lựa chọn nhà đầu tư nhằm thúc đẩy phát triển mạnh phân khúc nhà ở thương mại giá phù hợp.
Cụ thể, UBND cấp tỉnh căn cứ nhu cầu thực tế để bố trí quỹ đất phát triển nhà ở thương mại giá phù hợp và được chấp thuận chủ trương đầu tư, đồng thời giao chủ đầu tư không thông qua đấu giá, đấu thầu. Trình tự, thủ tục thực hiện theo cơ chế thí điểm một số chính sách đặc thù phát triển nhà ở xã hội.
Dự thảo cũng quy định rõ về loại hình nhà ở. Tại các thành phố trực thuộc trung ương và khu vực thuộc địa giới hành chính phường của tỉnh, nhà ở thương mại giá phù hợp là nhà chung cư. Đối với các khu vực còn lại, UBND cấp tỉnh quyết định loại hình nhà ở phù hợp với điều kiện thực tế địa phương.
Về đất đai, giá đất của dự án được xác định theo bảng giá đất và hệ số điều chỉnh giá đất theo quy định.
Chủ đầu tư dự án không phải bố trí quỹ đất để xây dựng nhà ở xã hội trong phạm vi dự án; được hưởng lợi nhuận định mức tối đa 15% tổng vốn đầu tư; được huy động vốn theo quy định của pháp luật về nhà ở và được vay vốn với lãi suất ưu đãi, thời gian vay dài hơn theo quy định của Thủ tướng Chính phủ trong từng thời kỳ.
Giá bán, giá thuê mua do chủ đầu tư quyết định trên nguyên tắc bảo đảm tính đúng, tính đủ chi phí hợp pháp cộng với lợi nhuận định mức tối đa 15% tổng vốn đầu tư. Sau khi công trình hoàn thành và đưa vào sử dụng, chủ đầu tư phải thực hiện kiểm toán, quyết toán chi phí và gửi cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp tỉnh để kiểm tra giá bán, giá thuê mua.
Người mua, thuê mua nhà ở thương mại giá phù hợp là cá nhân trong nước và chỉ được mua, thuê mua một căn; không được bán lại trong thời hạn tối thiểu 5 năm kể từ ngày thanh toán đủ tiền.
Nghị quyết thí điểm dự kiến có hiệu lực kể từ ngày ban hành đến hết ngày 28-2-2027.
Theo cơ quan soạn thảo, cơ chế này được kỳ vọng sẽ thúc đẩy nguồn cung nhà ở phù hợp khả năng chi trả, góp phần cân bằng lại thị trường và bảo đảm an sinh xã hội khi nhu cầu của nhóm thu nhập trung bình ngày càng gia tăng.
