(SGTT) - Thị trường thương mại điện tử tiếp tục tăng tốc trong quí 1-2026, với mức chi tiêu bình quân gần 1.700 tỉ đồng mỗi ngày, nhưng dấu hiệu “hạ nhiệt” đã xuất hiện khi bước sang quí 2, trong bối cảnh siết chặt quản lý và cạnh tranh gia tăng.
Theo nền tảng tổng hợp và khai thác dữ liệu Metric, tổng doanh số giao dịch (GMV) trên bốn sàn lớn gồm Shopee, TikTok Shop, Lazada và Tiki trong quí 1 đạt 148.600 tỉ đồng, tăng gần 47% so với cùng kỳ 2025. Sản lượng đạt hơn 1,13 tỉ sản phẩm, tăng gần 20%. Bình quân mỗi ngày, người Việt chi khoảng 1.669 tỉ đồng để mua sắm trực tuyến, tương đương gần 13 triệu sản phẩm.
Động lực tăng trưởng tiếp tục đến từ các nhóm hàng tiêu dùng phổ biến. Làm đẹp dẫn đầu với hơn 24.400 tỉ đồng doanh số, tiếp theo là thời trang nữ và nhóm nhà cửa - đời sống. Đáng chú ý, thời trang nam ghi nhận mức tăng trưởng mạnh nhất, với doanh số tăng hơn 150% so với cùng kỳ.
Ở chiều ngược lại, nhóm sản phẩm sức khỏe giảm cả doanh số lẫn sản lượng. Nguyên nhân được cho là do quy định siết chặt về chất lượng, quảng cáo và truy xuất nguồn gốc. Điều này phản ánh xu hướng thị trường đang chuyển sang giai đoạn sàng lọc, trong đó yếu tố tuân thủ và niềm tin trở thành “rào cản kỹ thuật” mới.
Về cơ cấu giá, phân khúc 100.000 - 200.000 đồng chiếm tỷ trọng lớn nhất, gần 25% thị phần. Tuy nhiên, các nhóm giá trung và cận cao cấp đang mở rộng thị phần, trong khi phân khúc trên 1 triệu đồng có xu hướng thu hẹp. Điều này cho thấy người tiêu dùng bắt đầu dịch chuyển sang các sản phẩm có giá trị sử dụng cao hơn, nhưng vẫn giữ sự thận trọng trong chi tiêu.
Một điểm đáng chú ý là sự áp đảo của nhóm thương hiệu công nghệ. Apple dẫn đầu với doanh số hơn 2.200 tỉ đồng, tăng 24%, trong khi Samsung tăng hơn 140% và Xiaomi tăng hơn 70%. Ở lĩnh vực làm đẹp, các thương hiệu nội địa và quốc tế đều ghi nhận mức tăng trưởng cao, cho thấy sức cầu vẫn duy trì mạnh.
Tuy nhiên, đà tăng này có thể không kéo dài sang quý 2. Metric dự báo tổng doanh số bốn sàn sẽ giảm khoảng 4,3%, còn 142.200 tỉ đồng, dù sản lượng vẫn tăng nhẹ. Xu hướng “tăng lượng, giảm giá trị” phản ánh áp lực cạnh tranh về giá và sự thay đổi hành vi tiêu dùng.
Bối cảnh chính sách cũng đang thay đổi nhanh. Các yêu cầu về định danh người bán, kê khai thuế, phí sàn và tiêu chuẩn vận hành ngày càng chặt chẽ. Số lượng shop phát sinh đơn hàng trong quý 1 đạt gần 491.000, nhưng tăng trưởng chỉ khoảng 3,9%, thấp hơn nhiều so với tăng trưởng doanh số. Điều này cho thấy thị trường không còn “dễ chơi” với người bán mới.
Dữ liệu từ cơ quan thuế cho thấy tổng thu từ thương mại điện tử và kinh tế số trong quí 1 đạt 85.600 tỉ đồng, tăng 12% so với cùng kỳ. Đây là chỉ báo cho thấy quy mô giao dịch tiếp tục mở rộng, đồng thời phản ánh hiệu quả quản lý thuế được cải thiện.
Ở góc độ thị trường, thương mại điện tử vẫn tăng nhanh hơn bán lẻ truyền thống. Tổng mức bán lẻ hàng hóa cả nước quí 1 đạt khoảng 1,45 triệu tỉ đồng, tăng gần 11%, thấp hơn nhiều so với tốc độ tăng của kênh online.
Dù vậy, giai đoạn tăng trưởng “dễ dãi” dường như đã qua. Thị trường đang bước vào chu kỳ mới, nơi tăng trưởng đi kèm với sàng lọc. Doanh nghiệp và nhà bán buộc phải nâng chất sản phẩm, đa kênh phân phối và tuân thủ chặt chẽ hơn nếu muốn duy trì vị thế.
