Thiên Thảo -
Dạo này Bộ Lao động Thương binh và Xã hội lại tiếp tục đưa ra bàn thảo chuyện tăng tuổi nghỉ hưu, để đưa quy định vào Bộ luật Lao động sửa đổi sắp tới. Sự tranh cãi đang diễn ra giữa hai bên, một bên là những người làm quản lý, cho rằng tăng tuổi nghỉ hưu là phương án rất quan trọng để tránh vỡ quỹ bảo hiểm xã hội (BHXH). Một bên là các chuyên gia lao động, cho rằng để đảm bảo sức khỏe của người lao động thì tăng tuổi nghỉ hưu là bất hợp lý. Tôi thấy bên nào cũng có lý, nhưng quyền quyết định sao không hỏi người lao động?
Cái lý của bên đồng ý tăng tuổi hưu là khả năng vỡ quỹ BHXH là có thật, vì tuổi thọ trung bình của người Việt Nam đã tăng khá nhiều trong các năm gần đây, đến nay đã tiệm cận mức 75 tuổi. Nghĩa là thời gian hưởng lương hưu kéo dài ra, trong khi mức đóng thì không tăng, gây ra tình trạng tăng chi trong khi thu BHXH lại đứng yên nên có khả năng vỡ quỹ.
Nhưng nó cũng chỉ đúng một phần, vì nếu BHXH thu đủ của người lao động, kể cả lao động trong khu vực công lẫn tư, tìm cách giải quyết nợ đọng của các doanh nghiệp trốn đóng, chi tiêu dè sẻn hơn thì khả năng vỡ quỹ là rất khó.
Còn phía các ý kiến cho rằng không tăng tuổi hưu để đảm bảo sức khỏe người lao động cũng có lý. Vì người Việt Nam tăng tuổi thọ thật, nhưng tuổi già không khỏe, có đến khoảng 10 năm sau khi nghỉ hưu là sống trong bệnh tật thì làm sao lao động cho tốt được. Hơn nữa, đã lao động trong nhiều năm rồi thì khi về già nên nghỉ ngơi cùng con cháu sẽ hợp lý hơn…
Nhưng nếu nhiều lao động muốn làm việc qua 60 tuổi thì sao? Nếu họ thấy rằng họ chỉ khỏe khi còn được làm việc, được cống hiến và không muốn nghỉ hưu?
Vì vậy tôi nghĩ rằng phương án mở nhất vẫn là để người lao động chọn lựa thời gian nghỉ hưu. Dĩ nhiên, nên có “trần, sàn” cho độ tuổi nghỉ hưu, ví dụ 50-65 tuổi. Người lao động có thể nghỉ bất cứ tuổi nào, miễn nằm trong khung tuổi đó.
Tôi cho rằng hiện đang có nhiều ngành nghề khác nhau trong xã hội, có những lao động nặng nhọc, làm việc trong nhà máy có thể chọn lựa tuổi nghỉ hưu sớm. Còn với lao động có trình độ, làm các ngành nghề sử dụng trí óc thì thời gian nghỉ hưu có thể muộn hơn, nhưng không nên quá 65 tuổi.
Trong trường hợp nhà nước vẫn muốn tăng tuổi nghỉ hưu thì tôi nghĩ nên có lộ trình, mỗi năm chỉ tăng thêm một tuổi cho đến lúc đủ số tuổi cần tăng. Như vậy người lao động sẽ không bị sốc với việc tuổi nghỉ hưu tăng lên quá nhanh.
