YÊN KHÊ -
Không phải vì công ty sản xuất xe hơi Renault nhỏ và ít nổi bật hơn Volkswagen mà châu Âu miễn trừ kiểm tra về lượng khí thải. Người dân nơi đây vẫn còn phẫn nộ với hệ thống kiểm tra phát thải còn nhiều thiếu sót của châu Âu.
Sau vụ việc của Volkswagen, đến nay hãng ô tô Renault cũng gặp vấn đề tương tự với xe chạy dầu diesel.
Cơ quan điều tra Pháp đã lục soát văn phòng của Renault, bao gồm cả những nơi có quan hệ về cấp phép hoạt động theo luật và hệ thống kiểm soát động cơ. Một nhóm kiểm nghiệm đã cho thấy ô tô Renault đã phát thải lượng khí NO2 gấp 25 lần cho phép của Liên minh châu Âu (EU) NO2, thường được thải ra từ ống pô của xe chạy động cơ dầu diesel, là chất có thể gây ung thư và là thành phần chính trong sương khói quang hóa độc hại. Chúng cũng tham gia làm biến đổi khí hậu, mặc dù không nhiều như CO2 mà động cơ xăng thải ra. Hơn nửa số xe mới được bán ở châu Âu chạy động cơ dầu diesel.
Có suy đoán chung rằng sở dĩ Renault bị lục soát bởi nhà chức trách muốn tìm thấy bằng chứng sử dụng phần mềm “dụng cụ triệt tiêu” như Volkswagen đã làm để đánh lừa cơ quan kiểm thử các chỉ số môi trường. Nhưng dù có gắn thiết bị triệt tiêu hay không, nếu lượng phát thải của xe Renault nhiều hơn so với kết quả đo được của hệ thống phòng thí nghiệm “dễ bị qua mặt” của châu Âu thì chúng cần phải bị cấm. Nhưng không may là EU có vẻ như muốn giữ chúng trên đường lộ.
Vụ bê bối Renault có vẻ dường như không thay đổi tình hình là mấy, một phần bởi vì Chính phủ Pháp sở hữu cổ phần 20% của công ty này. Nhưng ngay cả khi EU vẫn muốn bám víu ước mơ “xe chạy dầu diesel sạch” thì người dân các nước và thành phố ở châu Âu lại không như thế. Có yêu cầu Chính phủ Đức phải suy nghĩ lại về quyết định gạt bỏ đề nghị tăng thuế đánh vào xe chạy động cơ diesel. Nhiều thành phố châu Âu có riêng luật không khí sạch mà có thể được áp dụng cho xe buýt và taxi, hoặc cấm xe gây ô nhiễm đi vào trung tâm đô thị đông đúc, như Paris cam kết sẽ làm vào năm 2020.
Những quy định hạn chế tại địa phương sẽ đặt áp lực cho các công ty sản xuất xe hơi giảm lượng khí thải. Và ở nơi nào chính quyền địa phương hay quốc gia từ chối hành động thì các nhóm hoạt động môi trường có thể tác động vào hệ thống pháp luật dựa vào kinh nghiệm thành công trước đó.
Nhược điểm tiềm tàng của việc hạn chế lượng phát thải NOx là hãng sản xuất xe hơi có thể sẽ quay lại sản xuất xe chạy xăng, thải CO2. Theo tờ Bloomberg, chiến lược hiệu quả hơn có lẽ là đầu tư vào máy xe chạy dầu diesel sạch, hiệu suất cao, hoặc tốt nhất là làm theo thị trường đối với xe lai (xăng và điện) và xe điện.
Cuối cùng, người tiêu dùng châu Âu mới là người quyết định tất cả nếu họ gây áp lực buộc thay đổi. Xét cho cùng, trong khi biến đổi khí hậu do CO2 gây ra vẫn còn là điều gì đó xa xăm, khó nắm bắt thì đám khí thải NOx gây khó thở lại hiển hiện trước mặt, không chỉ là chuyện của tương lai.
