TÂM AN -
Với mỗi khoản thu nhập vãng lai từ 2 triệu đồng, người phát sinh thu nhập sẽ phải đóng thuế ngay 10%. Trong bối cảnh hiện nay, định mức này vẫn thấp khiến họ phải vất vả đi hoàn thuế mỗi mùa quyết toán thuế thu nhập cá nhân (TNCN). Bản thân cơ quan thuế cũng phải huy động rất nhiều nhân sự để làm công tác hoàn thuế trong khi số thuế cần hoàn không đáng bao nhiêu.
Vất vả không đáng
Những người chụp hình như thế này, có thể sẽ có những khoản thu nhập vãng lai khi làm thêm.
Suốt tháng trước, chị Minh Hà, nhân viên của một công ty dược, cứ phải đi tới đi lui cơ quan thuế. Chuyện là, ngoài công việc chính thức, chị có làm thêm ở một số công ty truyền thông. Mỗi dự án tham gia, chị được lãnh 5-7 triệu đồng. Phía công ty chị làm thêm, tự động trừ thuế 10% cho các khoản mà chị nhận được. Vậy là đến mùa quyết toán thuế, chị lại phải quyết toán thuế TNCN rồi chờ hoàn thuế vì tổng thu nhập của chị, tính cả lương bên công ty chính, chưa đến mức phải đóng thuế nhiều như con số đã tạm đóng trước đó. Chị Hà hiện làm mẹ đơn thân và đang nuôi một mẹ già cùng hai con nhỏ. Tức, ngưỡng bắt đầu chịu thuế của chị (tính theo thang lũy tiến), là 19,8 triệu đồng/tháng. Trong đó, thu nhập chịu thuế là 9 triệu đồng và ba suất giảm trừ gia cảnh là 10,8 triệu đồng (3,6 triệu đồng/trường hợp).
Chị Hà chỉ là một trong hàng ngàn trường hợp được hoàn thuế TNCN mỗi năm, theo thống kê của Cục Thuế TPHCM. Chỉ tính từ đầu năm đến nay, bà Lê Thị Thu Hương, Phó cục trưởng Cục Thuế TPHCM, đã phải ký 6.000 quyết định hoàn thuế như thế. Con số này đã hơn cả số hồ sơ của cả năm 2015 (5.800 quyết định). Và để đến giai đoạn ký đó, các cán bộ thuế cấp dưới, chỉ tính riêng phòng thuế TNCN ở Cục Thuế TPHCM, đã phải làm việc vất vả. Điều đáng nói là số thuế hoàn lại cho người nộp thuế tổng cộng chỉ “mười mấy tỉ đồng”.
Còn theo lãnh đạo Chi cục Thuế quận 3, TPHCM, mỗi mùa quyết toán thuế TNCN, các cán bộ thuế phải làm các hồ sơ quyết toán và một số trường hợp tính lại cũng chỉ thu thêm được vài chục ngàn đồng hay vài trăm ngàn đồng. “Đây là sự lãng phí trong bối cảnh cán bộ thuế bị thiếu hụt, nhiều lĩnh vực cần tập trung khai thác như hiện nay”, vị này nói.
[box type="download"] Số liệu của Cục Thống kê TPHCM cho thấy, trong năm tháng đầu năm 2016, cơ quan thuế đã thu được 10.929 tỉ đồng tiền thuế thu nhập cá nhân. Con số này tăng 16,8% so với cùng kỳ năm ngoái (9.356 tỉ đồng).[/box]
Điều chỉnh để phù hợp thực tế
Theo bà Hương, sở dĩ số trường hợp hoàn thuế ngày càng tăng cao như vậy là do chính sách và mức thuế với khoản thu nhập vãng lai chưa phù hợp thực tế, nhất là với địa bàn TPHCM.
Trước đây, người nộp thuế sẽ phải đóng ngay 10% cho khoản thu nhập vãng lãi (tức khoản thu nhập khác ngoài khoản tiền công, tiền lương của cá nhân nộp thuế) trị giá từ 500.000 đồng trở lên. Ở thời điểm đó, ngưỡng thu nhập chịu thuế cũng chỉ là 4 triệu đồng/người/tháng và mức giảm trừ gia cảnh cho người phụ thuộc là 1,6 triệu đồng/người/tháng.
Hiện tại, định mức đóng thuế với khoản thu nhập vãng lai này đã nâng lên 2 triệu đồng trở lên. Cùng với đó, ngưỡng chịu thuế của cá nhân đã tăng lên 9 triệu đồng/tháng và mức giảm trừ gia cảnh lên 3,6 triệu đồng/trường hợp. Mức 2 triệu đồng cho khoản vãng lai trong thực tế vẫn thấp. Đó là lý do khiến số lượng hồ sơ hoàn thuế có xu hướng ngày càng tăng trong thời gian qua. “Khi quyết toán thuế, cộng dồn tất cả các khoản thu nhập lại thì nhiều cá nhân đã đóng thuế thừa nên được hoàn lại”, bà Hương phân tích.
Để giảm thời gian, công sức cho người nộp thuế và giảm tải công việc cho ngành thuế, bà Hương đề xuất cơ quan xây dựng chính sách cần có những điều chỉnh phù hợp. Bởi lẽ, cán bộ thuế phải bỏ rất nhiều thời gian công sức vào mảng nghiệp vụ này nhưng số thuế không nhiều. Điều này là một sự lãng phí lớn về nhân sự, nhất là trong bối cảnh thiếu người và cũng có rất nhiều sắc thuế khác cũng cần quan tâm như hiện nay. Bà Hương cho rằng, cơ quan quản lý có thể giảm tỷ lệ thuế hoặc tăng mức chịu thuế lên. TPHCM từng kiến nghị mức chịu thuế của khoản thu nhập vãng lai nên là 3-5 triệu đồng, thay vì 2 triệu đồng như đang áp dụng.
Lãnh đạo Chi cục Thuế quận 3 thì nghiêng về phương án: chỉ nên tính thuế 1-2% cho khoản thu nhập vãng lai 2 triệu đồng. Nếu thiếu, đến khi quyết toán, người đóng thuế sẽ đóng thêm. Theo ông, cứ thu thuế ít đi là sẽ giải quyết được vấn đề cho cả người nộp thuế lẫn cơ quan thuế.
