NGỌC HÙNG -
Vấn đề an toàn thực phẩm lại một lần nữa được xới lên tại TPHCM khi những người đứng đầu thành phố đề nghị các cơ quan chức năng phải quyết liệt hơn trước vấn đề đang gây bất an trong xã hội hiện nay. Là một trong những thành phố đông dân nhất nước, TPHCM hàng ngày phải nhập 70-80% nguồn thực phẩm từ các tỉnh lân cận, nên vấn đề đảm bảo an toàn thực phẩm là một thách thức không nhỏ cho chính quyền thành phố.
Một miếng thịt từ trang trại lên tới bàn ăn của người dân hiện nay được ba bộ kiểm soát. Ảnh: Uyên Viễn
Theo tinh thần Luật An toàn thực phẩm 2010, an toàn thực phẩm là bảo đảm thực phẩm không gây hại đến sức khỏe và tính mạng con người, từ khâu sản xuất chế biến đến phân phối kinh doanh. Ba bộ bao gồm Bộ Y tế, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT) và Bộ Công Thương tổ chức thực hiện chương trình giám sát, phòng ngừa, ngăn chặn sự cố an toàn thực phẩm. Chỉ có điều, trên thực tế, những quy định hiện hành chưa thể giải quyết được yêu cầu “bữa cơm an toàn cho người dân”, việc lập một ban thanh tra, kiểm tra có sự tham gia của ba bộ có liên quan đã có những khó khăn nhất định.
Ông Phan Minh Báu, Phó giám đốc Sở NN&PTNT tỉnh Đồng Nai, cho biết lâu nay vấn đề an toàn thực phẩm trở thành chủ đề nóng là do các bên liên quan như ngành nông nghiệp, công thương và y tế chưa làm hết trách nhiệm được giao. Theo ông, một miếng thịt từ trang trại lên tới bàn ăn của người dân bắt đầu từ người chăn nuôi, rồi qua sơ chế, đóng gói, bảo quản và vận chuyển. Do vậy, “chỉ cần một khâu nào đó không làm tốt là sản phẩm đó có khả năng không đảm bảo an toàn thực phẩm rồi”, ông Báu nói.
Không phải tự nhiên mà chính quyền TPHCM muốn có một cơ chế đặc thù, tức là cho lập ra một ủy ban chuyên trách về vấn đề an toàn thực phẩm thay cho cách làm bấy lâu nay. Là người có nhiều năm công tác trong lĩnh vực thanh tra, kiểm tra, ông Nguyễn Văn Bình, nguyên giám đốc Cơ quan Thú y vùng 6, có văn phòng tại TPHCM, cho rằng với tình hình an toàn thực phẩm ở mức báo động đỏ như hiện nay, chứng tỏ quy trình thanh tra, kiểm tra chưa giải quyết được những bất cập, chưa đi đến gốc rễ của vấn đề.
Ông Bình cho biết, để có một đợt thanh tra, kiểm tra, các bên phải lập đoàn gồm có quản lý thị trường, công an, y tế và thú y. Những người trong nghề có liên quan gọi đó là liên kết sức mạnh, song liên kết ấy đã không thể phát huy được tính hiệu quả của công việc được giao.
Ông Bình ủng hộ ý tưởng của TPHCM rằng cần có một ủy ban chịu trách nhiệm riêng biệt cho lĩnh vực an toàn thực phẩm. Ưu điểm của ủy ban chuyên trách này, theo ông Bình, sẽ giải quyết nhanh vấn đề mà không cần thời gian để liên hệ, lên kế hoạch làm việc giữa các bên có liên quan. Từ kinh nghiệm của mình, ông Bình cho rằng một điều cần thiết phải có là người đứng đầu ủy ban này phải được toàn quyền quyết định khi giải quyết công việc chứ không thể gặp vấn đề gì cũng xin ý kiến.
[box] Theo Điều 61 của Luật An toàn thực phẩm, Bộ Y tế chịu trách nhiệm trước Chính phủ thực hiện quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm. Các bộ, cơ quan ngang bộ trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình có trách nhiệm phối hợp với Bộ Y tế thực hiện quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm. Ủy ban nhân dân các cấp thực hiện quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm trong phạm vi địa phương.[/box]
Thực ra, trong những năm qua, TPHCM đã có những ý kiến đề xuất nhằm kiểm soát an toàn thực phẩm tại các chợ truyền thống, chợ đầu mối, cơ sở giết mổ. Thành phố đã kiến nghị Bộ NN&PTNT cho TPHCM dùng bộ dụng cụ kiểm tra hàm lượng các chất ngay tại hiện trường, và sau khi có kết quả sẽ lưu giữ lô hàng để kiểm tra định lượng xem hàm lượng một chất nào đó có vượt ngưỡng cho phép hay không. Tuy nhiên, trong công văn trả lời bộ đã không đồng ý, cho rằng việc thu giữ lô hàng cá, thịt, tôm của người dân khi chưa có kết quả cuối cùng từ phòng kiểm định là vi phạm Luật An toàn thực phẩm.
“Chúng ta cần một quy trình làm việc mới mà mục đích cuối cùng là bữa ăn hàng ngày của người dân được đảm bảo theo đúng những tiêu chuẩn về an toàn thực phẩm hơn là ngồi viện dẫn luật pháp đang quy định như thế nào”, ông Bình nói.
Đồng Nai là tỉnh có đàn heo lớn nhất nước với khoảng 1,5 triệu con và là tỉnh cung cấp nguồn gia súc lớn cho TPHCM mỗi ngày. Vì thế, lãnh đạo Sở NN&PTNT Đồng Nai đã ủng hộ ý tưởng của thành phố trong việc kiểm soát vấn đề an toàn thực phẩm.
Theo Sở NN&PTNT Đồng Nai, nếu TPHCM lập ra một ủy ban chuyên trách về an toàn vệ sinh thực phẩm thì ở một khía cạnh nào đó các tỉnh, thành đang cung cấp thực phẩm như rau, cá, thịt cho thị trường 10 triệu dân này sẽ hưởng lợi. Lý do là người chăn nuôi, doanh nghiệp sẽ hiểu rằng muốn bán được thịt cho thị trường TPHCM, điều kiên quyết là phải làm ra sản phẩm đảm bảo an toàn thực phẩm.
