Kim An
Hệ thống thang máy mới với công nghệ không dây cáp ra đời sẽ góp phần giải quyết nhiều vấn đề xung quanh phương tiện vận chuyển này tại các tòa nhà cao hàng cây số ở một số thành phố lớn trên thế giới.
Trong suốt 160 năm qua, thang máy luôn vận hành theo chiều thẳng đứng. Nhưng điều này sẽ sớm thay đổi khi nhà sản xuất Đức ThyssenKrupp giới thiệu thang máy đầu tiên không cần dây cáp và có thể di chuyển theo chiều dọc lẫn chiều ngang.
Hệ thống với tên gọi MULTI, cho phép nhiều buồng thang di chuyển trên một đường ray khép kín. Buồng thang di chuyển nhờ từ trường đối không (kỹ thuật tương tự với tàu cao tốc), thay cho kỹ thuật dây cáp thép nặng nề và bị giới hạn chiều cao. Với MULTI, kiến trúc sư có thể dựng được cao ốc tựa như con quay chỉ trên diện tích nhỏ mà trước đây khó có thể thực hiện được.
Mật độ cao ốc tăng nhanh tại các thành phố lớn như New York, Mỹ, nơi nhu cầu về nhà ở tiếp tục gia tăng nhưng diện tích đất trống lại hiếm. Patrick Bass, Phó chủ tịch cao cấp bộ phận nghiên cứu và phát triển của ThyssenKrupp, cho biết: “Thang máy chính là sự trở ngại cho tòa cao ốc mỏng với độ cao bị giới hạn”. Thang máy không cáp MULTI chiếm nửa không gian nhưng chuyên chở với cùng số lượng người như thang máy thường, dù có nhiều buồng thang hơn. Và bởi thang máy MULTI không bị giới hạn bởi các dây cáp nặng nề nên không có giới hạn chiều cao đạt được.
Julian Olley, Giám đốc bộ phận thang dọc của Arup (Anh), cho biết: “Khó có thang máy đạt được độ cao khoảng 800 m trong một lần di chuyển. Do các sợi cáp giữ thang máy càng dài thì khả năng chịu lực của chính nó càng lớn”.
ThyssenKrupp do dự về giá thành của MULTI nhưng cho biết phí trả trước sẽ dựa trên khoảng trống mà MULTI tiết kiệm được so với hệ thống thang máy cũ. Không chỉ thang máy ít tốn không gian hơn, mà nhiều buồng thang sẽ giải quyết được nhu cầu cho mọi người trong tòa nhà.
Công ty dự đoán thời gian chờ thang của MULTI chỉ khoảng 15-30 giây, thậm chí buồng thang di chuyển chỉ với tốc độ khoảng 5 m/giây, hay khoảng 20 km/giờ. Trong khi đó, thang máy tại Trung tâm One World Trade Center, cũng thuộc ThyssenKrupp, lại đi nhanh gấp đôi, nhưng tốc độ cao gây khó chịu cho một số hành khách bởi áp lực thay đổi đột ngột làm ù tai. Andreas Schierenbeck, CEO của ThyssenKrupp, trong một cuộc họp báo đã phát biểu: “Mỗi năm các nhân viên văn phòng tại New York bỏ ra khoảng 16,6 năm đợi thang máy, và 5,9 năm là ở trong thang máy. Dữ liệu này chứng tỏ thời gian chờ thang máy xuất hiện là yếu tố quan trọng”. MULTI có thể làm được bằng cách thêm vào các toa mà không cần đến nhiều hố thang.
Cách mạng công nghệ thang máy mới giúp kiến trúc sư và nhà xây dựng có cơ hội hiện thực hóa những mô hình tòa nhà độc đáo và đạt được những chiều cao mới trong thiết kế kiến trúc. Olley cho biết: “Tòa nhà có độ cao vài cây số sẽ dễ dàng đạt tới, như tòa nhà cao khoảng 5 km”. Nhưng phải đợi ít nhất đến năm 2016, khi ThyssenKrupp hoàn thành tòa tháp thử nghiệm tại Rottweil, Đức.
