Nguyễn Hoàng Duy -
Cứ từ đầu tháng Chạp hàng năm, người người thi nhau đổi tiền mới loại có mệnh giá nhỏ để lì xì cho con em nhân dịp Tết Nguyên đán. Đây là nét văn hóa có từ bao đời nay, được người dân duy trì nhằm góp phần làm đẹp thêm những phong tục trong mấy ngày tết.
Tuy nhiên, trong vài năm gần đây, việc đổi tiền đã bị biến tướng thành ngành kinh doanh, khi mà các tay đầu cơ tiền mới tung ra dịch vụ đổi tiền (cũ lấy mới) với mức phí theo tỷ lệ phần trăm. Chẳng hạn, loại tiền mệnh giá 20.000 đồng phải chịu phí 20-30%, tức đưa 100.000 đồng tiền cũ sẽ nhận lại 80.000 đồng tiền mới.
Điều đáng nói hơn là gần đây, vài trang web trên mạng quảng cáo đổi ngoại tệ, nhất là đồng đô la Mỹ mệnh giá nhỏ, kèm theo những dòng tin quảng cáo hấp dẫn, đại loại như “Đổi 1 đô la, 2 đô la toàn series đẹp, lộc phát, lộc tài, bao nhiêu cũng có”… Do quan niệm cho rằng tờ 2 đô la đem lại niềm hạnh phúc, may mắn, phát tài nên người dân kéo nhau đi đổi mệnh giá này khiến nó trở thành một “hội chứng”, mà thậm chí người bán hàng ở lề đường cũng tham gia vào dịch vụ đổi tiền lì xì ngoại tệ nhằm kiếm thêm thu nhập. Mặc dù đổi tiền ngoại tệ mới để lì xì với phần trăm hoa hồng không nhỏ chút nào, nhưng người dân vẫn chịu chi để tặng con cháu bởi “sính” tiền ngoại.
Có cầu ắt có cung, vì thế dịch vụ đổi tiền lì xì hưởng phần trăm năm nào cũng nhộn nhịp. Đồng ý rằng tặng tiền lì xì mới sẽ làm trẻ nhỏ thích và vui hơn nhưng cũng không nên tỏ ra “sính” và chạy theo trào lưu như thế. Tiền lì xì thực sự ý nghĩa khi mà người cho lẫn người nhận đều hiểu và trân quý quà tặng ấy. Chứ tặng theo kiểu để lấy lòng hoặc nhận phong bao lì xì rồi nhàu nát tiền mới ngay lúc đó, hoặc đi đổi lại tiêu xài thì cũng thế thôi. Vả lại, hiện nay tiền chúng ta đang sử dụng là tiền polymer nên dù có cũ cũng không nhăn nheo như loại tiền có trước đây. Vì vậy, tặng tiền cũ chút xíu cũng có làm sao?
Ở Singapore, chính phủ nước này đã khuyến khích người dân nên sử dụng tiền cũ để làm tiền mừng tuổi trong dịp tết cổ truyền để tránh lãng phí và bảo vệ môi trường. Thiết nghĩ, nước ta cũng nên làm theo như thế để tránh tình trạng đầu cơ tiền mới và xóa đi cái tư tưởng “sính” tiền lì xì trong dịp Tết Nguyên đán.
