(SGTT) - Căng thẳng leo thang tại Trung Đông khiến hàng loạt không phận bị đóng cửa, kéo theo làn sóng hủy và chậm chuyến trên diện rộng, đang tác động trực tiếp đến hoạt động du lịch Việt Nam.
Không chỉ các tour đến khu vực này bị tạm dừng, nhiều hành trình quốc tế nối chuyến qua các trung tâm trung chuyển lớn như Dubai, Abu Dhabi cũng bị xáo trộn, buộc doanh nghiệp lữ hành và du khách phải điều chỉnh kế hoạch trong ngắn hạn.
Hàng không thế giới hỗn loạn
Bản đồ hàng không Trung Đông rơi vào tình trạng hỗn loạn trong ngày 28-2 sau khi Mỹ và Israel tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào Iran, kéo theo phản ứng quân sự từ Tehran. Chỉ trong vài giờ, hàng loạt quốc gia đồng loạt đóng cửa không phận, khiến hoạt động bay dân dụng gần như tê liệt.
Hệ quả là giao thông hàng không khu vực bị gián đoạn nghiêm trọng. Theo dữ liệu từ Cirium, trong hơn 4.200 chuyến bay dự kiến hạ cánh xuống Trung Đông trong ngày 28-2, gần 23% đã bị hủy. Sang ngày 1-3, ít nhất 716 chuyến bay tiếp tục bị gạch khỏi lịch trình.
TTXVN đưa tin, làn sóng hủy chuyến nhanh chóng lan rộng trên toàn cầu, ảnh hưởng đến nhiều hãng hàng không lớn. Tại Mỹ, Delta Air Lines đình chỉ đường bay New York – Tel Aviv, trong khi American Airlines tạm dừng tuyến Doha – Philadelphia.
Cơ quan vận tải hàng không Nga (Rosaviatsia) cũng yêu cầu hủy toàn bộ các chuyến bay thương mại đến Israel và Iran.
Tại châu Âu, Lufthansa cùng các công ty con như Swiss International Air Lines và ITA Airways thông báo dừng khai thác đến hàng loạt điểm nóng như Tel Aviv, Beirut, Amman, Erbil và Tehran đến ngày 7-3.
Một số đường bay tới Dubai và Abu Dhabi cũng bị tạm dừng đến hết ngày 1-3. Air France hủy các chuyến tới Dubai, Riyadh, Beirut trong ngày 28-2 và tạm ngừng bay đến Tel Aviv đến hết 1-3, trong khi British Airways cho biết sẽ không khai thác các chuyến đến Tel Aviv và Bahrain ít nhất đến ngày 4-3.
Tại châu Á, Air India và Biman Bangladesh Airlines đã đình chỉ toàn bộ các chuyến bay đến Trung Đông. Nhiều hãng khác như Turkish Airlines, Finnair và Wizz Air cũng tạm dừng khai thác trong vài ngày đến hơn một tuần để theo dõi và đánh giá tình hình an ninh.
Việc đóng cửa không phận tại các trung tâm trung chuyển lớn như Dubai và Abu Dhabi đã làm gián đoạn nghiêm trọng các đường bay quốc tế, không chỉ trong khu vực mà còn ảnh hưởng đến các hành trình nối chuyến từ châu Á sang châu Âu và Mỹ - trong đó có nhiều chuyến bay xuất phát từ Việt Nam.
Trong bối cảnh đó, nhiều quốc gia như Mỹ, Anh, Pháp, Đức, Canada và Úc đã phát đi cảnh báo du lịch khẩn, khuyến cáo công dân tránh hoặc hoãn đến Trung Đông. Việt Nam cũng khuyến cáo công dân không đến Israel và Iran trong giai đoạn hiện nay, đồng thời theo dõi sát diễn biến an ninh khu vực.
Doanh nghiệp lữ hành xoay xở, du khách thận trọng
Tại Việt Nam, nhiều công ty lữ hành đã chủ động tạm dừng các tour đến những khu vực căng thẳng. Động thái này nhận được sự đồng thuận từ phía du khách trong bối cảnh lo ngại về an ninh gia tăng.
Ghi nhận tại BestPrice Travel, các tour Dubai trong đầu tháng 3 cũng chịu ảnh hưởng rõ rệt.
Do lo ngại về tình hình an ninh và nguy cơ gián đoạn chuyến bay, một số khách đã chủ động xin dời lịch hoặc tạm hoãn hành trình, dù điểm đến này hiện chưa có thông báo dừng khai thác du lịch.
Theo ông Phạm Anh Vũ, Phó Tổng giám đốc Du lịch Việt, Trung Đông là thị trường nhỏ nhưng tăng trưởng nhanh thời gian qua với các tuyến như Dubai – Abu Dhabi, Doha hay liên tuyến Thổ Nhĩ Kỳ – Jordan – Ai Cập. Tuy nhiên, căng thẳng địa chính trị đang khiến tâm lý khách thay đổi rõ rệt, đặc biệt với các hành trình có quá cảnh tại khu vực này.
Để hỗ trợ khách hàng, doanh nghiệp cho biết sẵn sàng cho dời tour sang thời điểm phù hợp hơn nếu khách có nhu cầu, đồng thời làm việc với hãng hàng không và đối tác nước ngoài để giảm thiểu chi phí phát sinh.
“Trong nhiều trường hợp bất khả kháng, các hãng bay và đối tác cũng có chính sách hỗ trợ đổi ngày bay hoặc giữ giá trị vé, thay vì mất toàn bộ chi phí”, ông Vũ chia sẻ.
Ngoài ra, bộ phận điều hành của doanh nghiệp liên tục cập nhật thông tin từ các tổ chức hàng không quốc tế và cơ quan chức năng để thông báo kịp thời cho khách về tình trạng chuyến bay, giờ bay và các thay đổi liên quan.
Theo ông Vũ, trong giai đoạn nhạy cảm, điều quan trọng nhất là minh bạch thông tin và linh hoạt phương án xử lý để đảm bảo quyền lợi cho du khách.
Dù một số tuyến bay đến Dubai, Abu Dhabi hay Doha vẫn đang được duy trì, lịch trình có thể bị điều chỉnh, kéo dài thời gian bay hoặc thay đổi lộ trình do hạn chế không phận. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến tour Trung Đông mà còn tác động đến các chuyến bay từ Việt Nam đi châu Âu và Mỹ.
Thực tế, việc xử lý thực tế không hề đơn giản. Ông Trần Tấn Điền, Giám đốc TADI Travel, cho biết doanh nghiệp đang gặp khó với một đoàn khoảng 45 khách đi Dubai đầu tháng 3 khi toàn bộ dịch vụ đã thanh toán trước, nhưng nhiều khách yêu cầu hủy hoặc dời lịch do lo ngại tình hình khu vực.
Ở chiều ngược lại, ngành du lịch trong nước cũng chịu tác động. Ông Nguyễn Sơn Thủy, Giám đốc Công ty Du lịch Duy Nhất Đông Dương, cho biết việc gián đoạn chuyến bay từ Trung Đông đang ảnh hưởng đến dòng khách quốc tế đến Việt Nam, trong khi nhiều dịch vụ đã được đặt cọc trước.
“Chúng tôi kỳ vọng các nhà cung cấp trong nước có chính sách linh hoạt, không áp dụng phí hủy trong trường hợp bất khả kháng để giảm bớt thiệt hại cho doanh nghiệp”, ông Thủy cho biết.
Trong bối cảnh lượng khách quốc tế đến Việt Nam đang phục hồi mạnh, sự gián đoạn từ Trung Đông có thể tạo ra tác động dây chuyền như tour bị hủy, doanh thu sụt giảm, hướng dẫn viên thiếu việc làm, trong khi chi phí vận hành vẫn phát sinh.
Các chuyên gia nhận định, trong giai đoạn nhạy cảm, yếu tố then chốt là cập nhật thông tin chính xác và linh hoạt trong phương án xử lý. Với du khách, việc theo dõi khuyến cáo từ cơ quan chức năng và cân nhắc hành trình là cần thiết; còn với doanh nghiệp, khả năng ứng phó nhanh sẽ quyết định mức độ thiệt hại.
